Barika

Chateauneuf du Pape AOC

 

Region/kraj: 

Dolina Rodanu, Francja

Rodzaj: 

Francuska, gminna, najwyższa apelacja klasy AOC (Appellations d’Origine Contrôlée) utworzona na mocy ustawy rządowej z 1935 roku, której przepisy potwierdziły lokalne regulacje prawne z 1923 roku opracowane na podstawie doświadczeń historycznych o sposobie uprawy winorośli i produkcji wina, podkreślając jednocześnie wyjątkowość pochodzenia i tradycję. Stanowiły one prototyp dla kolejnych zasad AOC dla pozostałych regionów Francji. Architektem kodyfikacji przepisów był baron Pierre le Roy z Château Fortia, który oparł się o opracowania burmistrza Joseph'a Ducos z 1893 roku, które zwierały opisy cech organoleptycznych i skład najlepszej mieszanki dla Ch. du Pape. Proponowane przepisy i zalecenia barona ustalały minimalną zawartość alkoholu, limity plonów, a także odmiany winogron, które można uprawiać i na jakich obszarach. Dzisiaj apelacja dodatkowo nakazuje ręczny zbiór i selekcję winogron w winnicy, gęstość nasadzeń na hektar do 3 tysięcy krzewów i zawartość alokholu nie mniej niż 12,5%. Jednocześnie jedyny dopuszczony system uprawy winorośli - gobelet (kielich) - nakazuje od 2 do 5 raminon, tym samym ograniczając ilość gron na krzewie. System znany jest od czasów rzymskich a odpowiednio prowadzona uprawa daje wina o najwyższej jakości.

Położenie: 

Apelacja położona jest w południowej części Doliny Rodanu w okolicy miasteczka Châteauneuf-du-Pape i jest też nazwą gminy, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Vaucluse. 20 kilometrów na północ od Awinionu i 100 kilometrów na północ od Marsyli (wybrzeże Morza Śródziemnego). Tereny upraw to ponad 3000 hektarów. Apelacja obejmuje 5 gmin:
  • Châteauneuf-du-Pape
  • Courthézon
  • Bédarrides
  • Orange
  • Sorgues

Geografia: 

Apelacja rozciąga się od wschodniego brzegu Rodanu w pobliżu miasta i gminy Orange na północnym zachodzie do Sorgues (również miasto i gmina) w pobliżu Awinionu na południowym wschodzie. Wysokość wzgórz w północnej części apelacji sięga 120 metrów nad poziomem morza.

Szczepy: 

Dozwolone odmiany czerwone to:
  • cinsault
  • counoise
  • grenache noir
  • mourvèdre
  • muscardin
  • piquepoul noir
  • syrah
  • terret noir
  • vaccarèse

z białych i różowych odmian dopuszczone są:

  • bourboulenc (b)
  • clairette blanche (b)
  • clairette rose
  • grenache blanc (b)
  • grenache gris
  • picardan (b)
  • piquepoul blanc (b)
  • piquepoul gris
  • roussanne (b)

Nie ma ograniczeń, co do procentowej zawartości danych odmian w winie ale zwyczajowo czerwone Châteauneuf-du-Pape zdominowanye jest przez grenache. Natomiast białe Châteauneuf to głównie mieszanka szczepów roussanne, clairette, grenache blanc i stanowi tylko 6% całkowitej produkcji.

Klimat: 

Klimat jest gorący i suchy z chłodnymi nocami (sprzyja to uzyskaniu dobrej kwasowości). Średnie nasłonecznienie wynosi 2700 godzin rocznie. Zagrożeniem jest suchy i silny wiatr mistral, który dodatkowo osusza winnice ale ma też korzystny wpływ na uprawę, chroniąc ją przed rozwojem pleśni.

Gleby: 

Region mozna podzielić na trzy części ze względu na uwarunkowania geologiczne. Na północy i północnym wschodzie obszar apelacji pokryty jest otoczakami z okresu czwartorzędu (fr. galets - kamyki) na podłożu gliniastym, naniesionymi przez tysiące lat przez meandrujący Rodan. Na wschodzie występują gleby mieszane, żwir i piaski a tereny południowe zdominowane są przez gleby piaszczyste. Cały obszar ma podłoże skalne z kwarcytu i alpejskich skał polodowcowych. Wierzchnia warstwa gleby przepuszcza wodę i dopiero dolne jej warstwy ją magazynują. Zmusza to winorośla do głębokiego zapuszczenia korzeni, nawet do 3 metrów, co sprzyja wysokiej jakości zbiorom. Kamienie zatrzymują ciepło w ciągu dnia i oddają je w nocy. Na nasłonecznionych wzgórzach mogą działać niekorzystnie przyspieszając dojrzewanie gron.

Historia: 

Obszar, który pokrywa apelacja ma bardzo bogatą historię. Zebrane informacje archeologiczne dotyczą okresu prehistorycznego i wskazują na ślady obecności człowieka w tym regionie. Piersze znane informacje pochodzą z okresu Imperium Rzymskiego. Region przecinała główna droga zbudowana przez Rzymian i umożliwiająca dostęp z Arles na południe i z Lyonu na północ. Wykorzystywany do handlu był też żeglowny Rodan. W XI wieku miejscowość była znana pod łacińska nazwą Castro Novo czyli Nowy Zamek, co świadczy o strategicznym jej położeniu. Piśmiennictwo z tego okresu wskazuje też na zawansowaną uprawę winorośli w regionie. XIII wiek zapisał się powszechną uprawą winorośli, produkcją wapna i handlu solą. Przyczyniły się do tego zwolnienia podatkowe pod rządami biskupa Awinionu. Znaczącym wydarzeniem w histori miasta i regionu było przybycie paipeża Klemensa V w 1309 roku, który osiadł w mieście razem z całą Kurią Rzymską wycofując się z Rzymu pogrążonego w chaosie i korupcji. Kolejny papież, Klemens VI zakupił miasto od królowej Joanny Neapolitańskiej, co umożliwiło następnym czterem papieżom rezydowanie i uznanie Avinionu za swoją siedzibę. Czuli się oni bardzo związani z regionem, zważywszy, że byłi francuzami. Jednocześnie byli całkowicie zależni od królów francuskich. Był to okres spadku autorytetu papiestwa ale jednocześnie nastąpił gwałtowny rozwój regionu. Wzrósł prestiż i jakość produkowanych win dostarczanych na dwór papieski. Dopiero 70 lat później papież Grzegorz XI powrócił do Rzymu wsłuchując się w napomnienia św. Katarzyny Sieneńskiej. Mimo opuszczenia Awinionu przez papieża tradycja wytwarzania znakomitych win pozostała i jest zapisana w nazwie Châteauneuf-du-Pape czyli Nowy Dom Papieża historycznie nawiązując do łacińskiej nazwy Castro Novo i zamku zbudowanego przez papieża Jana XXII oraz czasu znakoimitych win (Vins du Pape), ktorych sława rozniosła na się na dwory europejskie (zwyczajową, dzisiejszą nazwę przywrócił burmistrz Joseph Ducos w 1893; pierwotna to Châteauneuf-Calcernier i nawiązywała do wydobywania wapieni). Późniejsze wieki sprzyjały wytwarzniu wina a handel znacząco się rozwijał, aż do czasów pojawienia się zarazy filoksery 1866 roku. Rekonstrukcja winnic, zwięczona sukcesem, zajęła 12 lat. Wspomniany już burmistrz zdefiniował cechy organoleptyczne i ustalił mieszankę dla Chateauneuf du Pape. Przywiązanie do tradycji, ziemi i wina zaowocowało opracowaniami prawnymi w celu ochrony znakomitego terrior i znacząco przyczyniło sie do powstania systemu apelacyjnego w całej Francji.

Inne: 

La Crau to jedna z najsłynniejszych parceli w Châteauneuf-du-Pape. Należy do Domaine du Vieux Télégraphe, jednego z najbardziej klasycznych Châteauneuf's, a producent Henri Bonneau utrzymuje tutaj mocną pozycję. Winnica Domaine du Vieux jest bogata we wspomniane galets roulés (otoczaki), i dominuje w regionie jakością, niepowtarzalnością i długowiecznością znanych na całym świecie win.
(0)